W zachodniopomorskich rezerwatach społecznych Ogólnopolskiego Towarzystwa Ochrony Ptaków (OTOP) – Karsiborskiej Kępie i nadodrzańskim Krajniku – zaobserwowano znaczące różnice w wynikach lęgów ptaków. Na Karsiborskiej Kępie, dzięki zimowej cofce wody z Bałtyku na rzece Świnie oraz wiosennym opadom, płytkie rozlewiska utrzymujące się przez długi czas na łąkach stworzyły ptakom wyjątkowo korzystne warunki do lęgów – najlepsze od kilku lat. W tym drugim przypadku sytuacja jest wręcz odwrotna.
Płytkie rozlewiska oraz błotniste fragmenty łąk stanowią niezwykle ważne elementy środowiska naturalnego. Choć na pierwszy rzut oka mogą wydawać się obszarami niepozornymi lub nawet mało atrakcyjnymi, ich znaczenie dla zachowania bioróżnorodności jest nieocenione. Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków podsumowuje obserwacje dwóch miejsc na terenie Pomorza Zachodniego.
– Płytkie rozlewiska oraz błotniste fragmenty łąk zapewniają dostęp do pokarmu dla wielu gatunków ptaków wodno-błotnych oraz stwarzają dogodne warunki do zakładania przez nie gniazd w bezpiecznych miejscach. Przeprowadzony monitoring ptaków lęgowych wykazał, że utrzymująca się woda była kluczowa dla siewek łąkowych, takich jak czajka, kszyk i krwawodziób, oraz kaczek, zwłaszcza cyranki. Co więcej, w tym sezonie udało się zaobserwować dawno nie widziane udane lęgi pliszki cytrynowej. Te wyniki pokazują, jak kluczowe jest utrzymanie odpowiedniego poziomu wody dla sukcesu lęgowego ptaków – podsumowują przyrodnicy.
Niestety, współczesny rozwój infrastrukturalny oraz zmiany w użytkowaniu gruntów, takie jak melioracje i osuszanie terenów, poważnie zagrażają istnieniu płytkich rozlewisk i błotnistych łąk. Tak jest między innymi w Krajniku, gdzie za sprawa lokalnej przepompowni wody zaczęło brakować, co przełożyło się na ptasie lęgi.
– W rezerwacie społecznym OTOP – w Krajniku, wysoki poziom wody na łąkach po zimie został tam szybko obniżony przez lokalną przepompownię, przez co łąki już w połowie maja były niemal całkowicie osuszone. Skutkiem odwodnienia było pogorszenie warunków siedliskowych dla ptaków. Stwierdzono znaczny spadek liczby gatunków przystępujących do lęgów – z 29 monitorowanych tylko 9 podjęło próbę lęgu. Jest to aż o 7 gatunków mniej w stosunku do poprzednich lat. Kluczowe gatunki ptaków siewkowych – czajka i kszyk – praktycznie zrezygnowały z lęgów – informują naukowcy.
Obserwacje te jasno pokazują, jak istotny dla sukcesu lęgowego ptaków jest właściwy poziom wody utrzymujący się w rezerwatach. Ochrona różnorodności biologicznej i sukces lęgowy ptaków wodno-błotnych w takich miejscach wymaga aktywnego działania na rzecz utrzymania odpowiednich warunków siedliskowych, w tym zarządzania poziomem wody w rezerwatach.
