Szczecin na podium w ważnym rankingu: umiejętność pozyskiwania środków z UE jest tu bardzo duża

Szczecin znalazł się w ścisłej czołówce najnowszego rankingu „Wspólnoty”, który podsumowuje, jak samorządy w Polsce wykorzystały środki Unii Europejskiej w latach 2004–2024. W zestawieniu obejmującym całą dwudziestoletnią obecność Polski w UE miasto uplasowało się obok Torunia, Olsztyna, Opola i Rzeszowa, tworząc grupę miast wojewódzkich, które – zdaniem autorów – zmieniły się dzięki funduszom europejskim „nie do poznania”. Choć ranking podaje konkretne liderujące jednostki, to właśnie Szczecin jest jednym z najbardziej interesujących przypadków: dużego miasta, które konsekwentnie wykorzystywało unijne środki, budując nie tylko symboliczne obiekty, lecz także infrastrukturę o znaczeniu strategicznym dla całego regionu.

W perspektywie dwóch dekad trudno znaleźć obszar miejskiego funkcjonowania, który nie zostałby w Szczecinie wzmocniony dzięki wsparciu unijnemu. Najbardziej widoczną zmianą – również w skali kraju – stała się oczywiście Filharmonia im. Mieczysława Karłowicza. Jej charakterystyczna bryła zaprojektowana przez Barozzi Veiga pełni dziś rolę ikony miasta i jednego z najbardziej rozpoznawalnych obiektów architektury współczesnej w Polsce. Zrealizowana w latach 2011–2014 inwestycja była nie tylko przedsięwzięciem estetycznym, ale przede wszystkim impulsem do przebudowy i uporządkowania centralnej części miasta. To przykład, jak środki unijne mogą tworzyć nie tylko przestrzenie kultury, ale również nowe standardy urbanistyczne.

Równolegle Szczecin prowadził jednak projekty o znaczeniu wykraczającym poza sferę symboliki. Uruchomiony w 2017 roku EcoGenerator stał się jednym z najnowocześniejszych zakładów termicznego unieszkodliwiania odpadów w Europie, zmieniając sposób, w jaki miasto gospodaruje odpadami i pozyskuje energię. To instalacja, która pozwoliła ograniczyć składowanie odpadów, a zarazem uszczelniła i zmodernizowała cały system energetyczny miasta. Efektem jest nie tylko aspekt ekologiczny, ale także zwiększona odporność Szczecina na wahania rynkowe i kryzysy energetyczne. Miasto konsekwentnie inwestowało również w gospodarkę wodno-ściekową, modernizując oczyszczalnie i budując nowe odcinki sieci. Oczyszczalnia „Pomorzany”, flagowy projekt tego segmentu, jest dziś elementem krytycznej infrastruktury środowiskowej, a jednocześnie przykładem nowoczesnego podejścia do usług komunalnych.

Szczecin w tym okresie wykazuje 10 190,54 zł wydatków budżetowych finansowanych ze środków unijnych w latach 2004–2024 (suma w zł per capita – czyli w przeliczeniu na mieszkańca). Szczecin pod tym względem wyprzedza Warszawę, Wrocław, Poznań, Gdańsk, Łódź, Kraków i wiele innych metropolii.

Patrząc na zmiany z perspektywy 20 lat, widać, że Szczecin stał się miastem, które potrafiło skutecznie łączyć inwestycje infrastrukturalne, ekologiczne i kulturowe, nadając im wspólny kierunek rozwojowy. Skala projektów realizowanych ze wsparciem UE jest znacznie większa niż tylko te najbardziej medialne. Obejmują przebudowy dróg, modernizację komunikacji miejskiej, rewitalizację przestrzeni publicznych, rozwój instytucji edukacyjnych i społecznych, poprawę efektywności energetycznej budynków oraz szereg inicjatyw proekologicznych. Choć poszczególne inwestycje różnią się zakresem i widocznością, wszystkie razem składają się na spójną zmianę jakości życia mieszkańców.

Dzisiejszy Szczecin to miasto, które w pełni wykorzystało swoją szansę w ramach polityki spójności UE. Wysoka pozycja w rankingu „Wspólnoty” nie jest kwestią jednorazowego projektu, lecz efektem długotrwałej strategii opartej na konsekwencji, planowaniu i umiejętności sięgania po wielomilionowe środki na rozwój kluczowych sektorów. Efekty są widoczne zarówno w codziennym funkcjonowaniu miasta, jak i w jego wizerunku – Szczecin stał się jednym z najlepiej wykorzystujących fundusze unijne ośrodków w Polsce, a inwestycje z ostatnich dwóch dekad będą wpływać na jego rozwój jeszcze przez wiele lat.