Prawie 2 mln zł na przełomowe badania. Naukowcy ze Szczecina sprawdzą, co naprawdę steruje klimatem Ziemi

Naukowcy z Uniwersytetu Szczecińskiego otrzymali ogromne wsparcie finansowe na badania, które mogą pomóc lepiej zrozumieć mechanizmy rządzące klimatem naszej planety. W prestiżowym konkursie Narodowego Centrum Nauki projekt szczecińskich badaczy zdobył niemal 2 miliony złotych dofinansowania.

Badania będą realizowane w ramach programu MAESTRO-17, jednego z najbardziej wymagających konkursów grantowych w polskiej nauce. Projekt realizowany będzie przez konsorcjum tworzone przez Instytut Nauk o Morzu i Środowisku Uniwersytetu Szczecińskiego oraz Instytut Oceanologii Polskiej Akademii Nauk w Sopocie.

Badacze chcą odpowiedzieć na jedno z kluczowych pytań współczesnej nauki: jak procesy zachodzące w osadach morskich mogą wpływać na globalny klimat Ziemi. Analizy będą dotyczyły regionu Rzeki Perłowej oraz osadów znajdujących się na szelfie Morze Południowochińskie. To właśnie tam naukowcy będą szukać śladów zmian środowiskowych sprzed nawet 2 milionów lat.

Czy skały mogą „pochłaniać” dwutlenek węgla?

Kluczowa hipoteza badawcza dotyczy zjawiska wietrzenia chemicznego minerałów. Ten proces może prowadzić do zużywania dwutlenku węgla z atmosfery, czyli głównego gazu cieplarnianego odpowiedzialnego za globalne ocieplenie. Według naukowców w przeszłości geologicznej, gdy poziom mórz opadał i odsłaniał ogromne obszary szelfów kontynentalnych, proces ten mógł działać znacznie intensywniej.

Jeśli ta teoria się potwierdzi, tropikalne szelfy – takie jak te w rejonie Morza Południowochińskiego – mogły realnie wpływać na ochładzanie klimatu Ziemi.

Do badań wykorzystany zostanie wyjątkowy materiał naukowy. Chińscy partnerzy udostępnią rdzeń osadów morskich o długości aż 300 metrów, pobrany w 2024 roku na szelfie Morza Południowochińskiego. Na jego podstawie naukowcy będą mogli prześledzić historię zmian środowiskowych w regionie na przestrzeni około dwóch milionów lat.

Badania połączą wiele zaawansowanych metod – od analiz geochemicznych i geofizycznych po modelowanie komputerowe oraz technologie GIS.

Kierownikiem projektu jest Peter D. Clift, profesor Uniwersytetu Szczecińskiego i autor koncepcji badań. W realizację projektu zaangażowani są także m.in.: Joanna Dudzińska-Nowak – specjalistka od analizy danych teledetekcyjnych i modelowania GIS, Ryszard K. Borówka – ekspert w dziedzinie analiz geochemicznych i paleorekonstrukcji, Karol Kuliński z Instytutu Oceanologii PAN – zajmujący się obiegiem węgla w środowisku.

Projekt będzie realizowany we współpracy z międzynarodowymi instytucjami, m.in.: Chinese Geological Survey, Sun Yat-Sen University w Zhuhai, University College London, Państwowy Instytut Geologiczny – Państwowy Instytut Badawczy.

17 lat współpracy naukowej

Nowy projekt jest kolejnym etapem długoletniej współpracy między naukowcami ze Szczecina a chińskimi instytucjami badawczymi. Partnerstwo trwa już ponad 17 lat i zaowocowało wieloma publikacjami w międzynarodowych czasopismach naukowych.

Poprzedni projekt badawczy dotyczący ewolucji delty Hajnanu przyniósł serię artykułów naukowych oraz prezentacji na międzynarodowych konferencjach. Jeśli wyniki badań potwierdzą postawioną hipotezę, naukowcy mogą zyskać nowe narzędzia do zrozumienia, jak naturalne procesy geologiczne wpływają na globalny system klimatyczny.