Do Najwyższej Izby Kontroli trafił dziś wniosek o przeprowadzenie kontroli w Gminnym Ośrodku Kultury, Sportu i Rekreacji w Przecławiu. Autorem zawiadomienia jest mieszkaniec gminy Kołbaskowo, który – jak podkreśla – ma „mocne wątpliwości” dotyczące zasad gospodarowania środkami publicznymi w jednostce.

W piśmie skierowanym do NIK wnioskodawca zwraca się o zbadanie działań GOKSiR w zakresie celowości, gospodarności, przejrzystości oraz kontroli wydatkowania pieniędzy publicznych. W szczególności jego wątpliwości mają wynikać ze zmian wprowadzonych przez dyrektora jednostki w regulaminie udzielania zamówień.

Podstawą wniosku jest Zarządzenie Dyrektora GOKSiR, które – jak wskazuje w piśmie do NIK mieszkaniec – zmienia regulamin udzielania zamówień wyłączonych spod obowiązku stosowania ustawy Prawo zamówień publicznych. Regulamin ten obowiązywał w GOKSiR od 2022 roku, a ostatnie zmiany, zdaniem wnioskodawcy, mogą znacząco wpływać na możliwość kontroli wydatków.

W treści wniosku podkreślono, że z zarządzenia wynika m.in.: wyłączenie stosowania większości procedur regulaminowych dla zamówień do 100 000 zł netto, dodanie nowych przypadków odstąpienia od analizy rynku, rozszerzenie możliwości udzielania zamówień z tzw. wolnej ręki, rozumianej jako negocjacje z jednym wykonawcą, ograniczenie dokumentowania czynności do krótkiej notatki opisującej przebieg negocjacji, zastosowanie zmian również do umów zawieranych lub wykonywanych w roku ich wprowadzenia.

To właśnie te elementy budzą niepokój wnioskodawcy, który uważa, że wprowadzone rozwiązania mogą osłabiać standardy przejrzystości i utrudniać ocenę, czy środki publiczne są wydawane w sposób racjonalny.

W swoim wniosku mieszkaniec zwraca uwagę, że przyjęte regulacje w jego ocenie istotnie ograniczają możliwość oceny gospodarności, efektywności i przejrzystości wydatków publicznych, a jednocześnie utrudniają kontrolę prawidłowości tych działań. To – jak podkreśla – uzasadnia konieczność przeprowadzenia kontroli przez Najwyższą Izbę Kontroli.

W związku z tym mieszkaniec wnosi o zbadanie zgodności zmienionego regulaminu oraz praktyki jego stosowania z zasadami wynikającymi z ustawy o finansach publicznych, skutków wprowadzonych zmian w kontekście ochrony środków publicznych, sposobu gospodarowania pieniędzmi w GOKSiR w Przecławiu.

Co może zrobić NIK?

Najwyższa Izba Kontroli nie jest organem, który automatycznie podejmuje kontrolę po każdym wniosku, jednak zawiadomienia mieszkańców i sygnały społeczne są często jednym z elementów branych pod uwagę przy planowaniu działań kontrolnych. Jeżeli NIK uzna sprawę za istotną, możliwa jest analiza dokumentacji, procedur finansowych i sposobu realizowania zamówień oraz wydatkowania środków publicznych w jednostce.

Wniosek do NIK pojawia się w momencie, gdy wokół działania GOKSiR w Przecławiu narasta dyskusja na temat jawności, dostępności informacji oraz standardów przejrzystości. Mieszkańcy – jak wynika z publicznych sygnałów – zwracają uwagę m.in. na ograniczoną dostępność dokumentów w Biuletynie Informacji Publicznej oraz pytają o praktyki zakupowe i kadrowe w instytucji dysponującej milionami złotych z budżetu gminy.

Czy sprawa zakończy się kontrolą NIK – okaże się w kolejnych tygodniach. Jedno jest pewne: temat przejrzystości wydatków publicznych w lokalnych instytucjach coraz częściej trafia na pierwsze strony lokalnej debaty, a mieszkańcy coraz chętniej sięgają po formalne narzędzia kontroli.