Tegoroczny Dzień Edukacji Narodowej jest wigilią innego wydarzenia – święta demokracji, które obchodzimy co 4 lata. Z powodu tego kalendarzowego sąsiedztwa stoi pod znakiem pytań o przyszłość. Czego życzyć nauczycielom i co przeszkadza w świętowaniu? O to zapytaliśmy Beatę Jankowską, polonistkę z VI LO w Szczecinie i autorkę audycji „To nie takie trudne” w Radio Super FM.
Składając życzenia, często mówimy „spełnienia marzeń”. Gdyby mogła pani za sprawą zaklęcia, jednego gestu podarować coś swoim koleżankom i kolegom nauczycielom, to co by to było?
– Gdybym miała czarodziejską różdżkę, albo chociaż dostęp do złotej rybki podarowałabym nauczycielom zaufanie rodziców, bo trzeba wierzyć tym, którym powierza się swój skarb. Podarowałabym możliwość ograniczenia ilości przekazywanych treści (żebyśmy nie byli w nieustającym „galopie” edukacyjnym) oraz czas dla każdego dziecka. Taki czas, który pozwoliłby spokojnie poznać i odkryć w każdym uczniu predyspozycje, możliwości i talent, bo przecież każdy ma talent, najczęściej niejeden. Oczywiście wszyscy ministrowie powiedzieliby, że przecież przydzielili nam takie zadanie – poznawać i odkrywać. Tyle że dokładanie zadań nie skutkuje mnożeniem czasu dla każdego ucznia. A gdybym mogła wykonać jeszcze jeden czar, to dałabym nauczycielom 40-godzinny tydzień pracy. Na to nie zdecydował się jeszcze żaden minister – pewnie kalkulacje nadgodzin zwyciężyły.
Wyczarowaliśmy odpowiednie warunki w szkolnictwie. A teraz jakich nauczycieli powinniśmy zażyczyć nam wszystkim?
– Pasjonatów, ale nie z pasją ograniczoną do jednej dziedziny, bo wtedy powstaje nam definicja akademika, wykładowcy, a nauczyciel w szkole podstawowej czy średniej musi zafascynować, zainspirować, dmuchnąć wiatr pod skrzydła. Wtedy młody człowiek poleci, bo uwierzy w siebie. Ale żeby profesor czymś zafascynował, to musi mieć choć chwilę na własny rozwój. Bez popołudniowego zebrania, szkolenia, rady, zespołu wychowawczego, interwencji kryzysowej, IPET-u czy tym podobnych.
Ze sfery marzeń i życzeń zejdźmy teraz na ziemię. Jakie są obecnie bolączki polskiej szkoły, które oddalają nas od tego wymarzonego obrazu?
– To frustracja zawierająca się w dwóch słowach: za dużo i za mało.
Za dużo czego?
– Za dużo obowiązków, do których realizacji nie mamy kompetencji. Myślę o psychologii, czasem psychiatrii, stąd wieczne szkolenia. Za dużo uczniów w klasach. Mamy w każdej do 34 osób. Spróbuj w 45 minut zindywidualizować pracę dla takiej grupy. Za dużo treści w programie. Mimo nieustających zmian programowych to pozostaje constans – zabójcza ilość. Jak uczeń ma odnaleźć siebie, przemyśleć, czymś się zafascynować, jeśli każdego dnia ma przynajmniej jeden sprawdzian? Nie ma czasu na myślenie. Brzmi źle, prawda?
A za mało?
– Za mało czasu. Na wszystko i wszystkich. Myślę, że polska szkoła straciła świeżość i zdrowie. Oddech straciła, a brak oddechu jest zabójczy.
Ale może jest jeszcze iskierka, która nie pozwala nam tracić nadziei. Dostrzega pani w temacie swojego zawodu jakieś pozytywne strony?
– Mimo wszystko polska szkoła ma nieprawdopodobne bogactwo. Można by rzec „złoże naturalne”. To właśnie nauczyciele. Ci starzy, z doświadczeniem i wiedzą. Oni wciąż wierzą w to, co robią. Pomimo wszystko.
Całą redakcją dołączamy się do życzeń i trzymamy kciuki, by „szkoła marzeń” kiedyś stała się faktem.
