Szczecin rozpoczyna nowy etap w drodze do samowystarczalności energetycznej i dekarbonizacji. Zakład Unieszkodliwiania Odpadów Sp. z o.o. (EcoGenerator) ogłosił przetarg na wybór podmiotu odpowiedzialnego za nadzór i dozór geologiczny przy realizacji pierwszego odwiertu geotermalnego w mieście. To istotny krok w kierunku wykorzystania energii z wnętrza ziemi w systemie ciepłowniczym stolicy Pomorza Zachodniego.
Przetarg dotyczy odwiertu Szczecin GT-2, który ma powstać przy ul. Dąbskiej. Firmy zainteresowane pełnieniem funkcji nadzoru geologicznego mogą składać swoje oferty do 10 czerwca 2025 roku. Dopiero po zakończeniu tego etapu zostanie ogłoszony przetarg na wykonawcę samego odwiertu.
Projekt wsparty milionami
Realizacja inwestycji stała się możliwa dzięki dofinansowaniu z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. W grudniu 2024 roku Gmina Miasto Szczecin podpisała umowę dotacyjną na kwotę 12,9 mln zł w ramach programu „Udostępnianie wód termalnych w Polsce”. Środki te mają pokryć większość kosztów związanych z wykonaniem odwiertu. Gmina pokryje jedynie podatek VAT.
ZUO pełni funkcję inwestora zastępczego, odpowiedzialnego za realizację projektu pn. „Wykonanie otworu poszukiwawczo-rozpoznawczego wód termalnych Szczecin GT-2”.
Planowany odwiert będzie miał głębokość ok. 1950 metrów. Wydobywana woda termalna ma osiągać temperaturę 70–75°C i wydajność 200 m³/h. To pozwoli zasilać system ciepłowniczy miasta, przy jednoczesnym ograniczeniu emisji gazów cieplarnianych.
– Szczecin znajduje się w obszarze o bardzo dobrych warunkach geotermalnych – podkreśla Anna Folkman, rzecznik prasowy ZUO. – Jak wynika z dostępnych danych wartość strumienia cieplnego w rejonie Szczecina wynosi około 90-100 MW/m2, co jest jedną z największych wartości tego parametru na terenie Polski. Dopiero jednak odwiert próbny pozwoli ocenić faktyczne parametry wody a także ostatecznie koszty całej inwestycji i jej opłacalność.
Odwiert zostanie wykonany na działce o powierzchni 1,42 ha, znajdującej się częściowo na terenie placu węglowego Ciepłowni „Dąbska”. Lokalizacja inwestycji umożliwia łatwe włączenie źródła geotermalnego do istniejącej infrastruktury ciepłowniczej.
Władze miasta podkreślają, że geotermia jest bezpiecznym dla środowiska źródłem energii, które nie emituje zanieczyszczeń powstających przy spalaniu paliw kopalnych. Dla Szczecina to również szansa na uniezależnienie się od zewnętrznych dostaw energii i obniżenie kosztów ogrzewania dla mieszkańców.
– Bezpieczeństwo energetyczne mieszkańców Szczecina jest jednym z naszych priorytetów – mówi Piotr Krzystek, Prezydent Szczecina. – Próba wykorzystania źródeł geotermalnych to ważny krok w kontekście samowystarczalności energetycznej naszego miasta, do której dążymy. Już dziś Szczecin jest liderem w tej dziedzinie a nieodzownym elementem tego procesu są nowe inwestycje, takie jak ta. Dzięki nim będziemy mieć pewność, że dostawy ciepła będą odpowiednio zabezpieczone i jednocześnie będą spełniać wymagania stawiane przez prawo unijne, jak i krajowe. Ogromne znaczenie przy planowaniu takich inwestycji ma także dążenie do obniżenia kosztów energii dla mieszkańców i jeszcze lepsza ochrona środowiska.
Lilli Wolny ze Szczecińskiej Energetyki Cieplnej podkreśla, że planowane rozwiązania mają być stabilne i przewidywalne, niezależne od pogody i nie zajmujące dużych powierzchni, jak np. instalacje solarne. – Potrzebujemy rozwiązań, które będą stabilne i przewidywalne — takich, które dostarczą określoną ilość energii w konkretnym czasie, niezależnie od warunków atmosferycznych. Co więcej, zależy nam na rozwiązaniach niewymagających zajmowania dużych powierzchni, jak ma to miejsce np. w przypadku instalacji solarnych. Geotermia, czerpiąca energię z wnętrza ziemi, spełnia te warunki. Odpowiednio zaprojektowana, pozwala uzyskać energię cieplną o potrzebnych parametrach przez cały rok, bez względu na pogodę. Dodatkowo, planowana lokalizacja źródła geotermalnego w pobliżu istniejącej ciepłowni przy ul. Dąbskiej umożliwia optymalne włączenie go do miejskiego systemu ciepłowniczego. Ciepła woda wydobywana z wnętrza ziemi — w zależności od temperatury — może zostać skierowana bezpośrednio na wymiennik ciepła. W naszym przypadku planujemy zastosować dodatkową pompę ciepła, która podbije temperaturę wody do wymaganych parametrów, by mogła być efektywnie wykorzystywana w systemie – dodaje Wolny.
Mieszkańcy mogą być spokojni – prace nad odwiertem nie zakłócą działania Ciepłowni Rejonowej Dąbska.
– Trzeba podkreślić, że dekarbonizacja Ciepłowni Rejonowej Dąbska to projekt wieloetapowy, a geotermia jest tylko jednym z jego komponentów. Jesteśmy świadomi wyzwań, jakie wiążą się z taką inwestycją, dlatego już teraz prowadzimy prace nad harmonogramem działań. Zależy nam, aby prace przebiegały w sposób jak najmniej uciążliwy dla funkcjonowania ciepłowni. Naszym nadrzędnym celem jest zapewnienie ciągłości dostaw ciepła — nie ma zagrożenia, że Ciepłownia Rejonowa Dąbska przestanie dostarczać ciepło mieszkańcom – kończy Lilli Wolny.
Zakład Unieszkodliwiania Odpadów, znany jako EcoGenerator, działa na Ostrowie Grabowskim od 2017 roku. To jedna z najnowocześniejszych instalacji tego typu w Europie, przekształcająca odpady komunalne w energię elektryczną i cieplną. Włączenie geotermii do jego działalności stanowi naturalny krok w stronę jeszcze bardziej ekologicznej i zrównoważonej przyszłości Szczecina.
