Choć przez lata mówiło się o niej tylko w kontekście planów i strategii, dziś Zachodnia Kolejowa Obwodnica Szczecina po raz pierwszy realnie zbliża się do etapu projektowania. PKP Polskie Linie Kolejowe uruchomiły prace analityczne, które mają określić przebieg nowej linii – tej, która może stać się brakującym ogniwem w systemie transportowym północno-zachodniej Polski. I co najważniejsze: rozważane są warianty, które nie kończą się w Policach, lecz mogą sięgać aż w okolice Goleniowa, tworząc pełną obwodnicę Szczecina i wyprowadzając strategiczny ruch towarowy poza granice miasta.
Dla portów Szczecina, Świnoujścia i Polic to być może najważniejsza inwestycja kolejowa od dekad. Dziś całość ciężkiego, często niebezpiecznego transportu towarowego przebija się przez wąską i problematyczną linię 406, która biegnie przez część miasta, ma trudny profil i ograniczoną przepustowość. W momencie pełnego uruchomienia Szczecińskiej Kolei Metropolitalnej ta linia będzie coraz bardziej zatkana, praktycznie uniemożliwiając sprawne prowadzenie długich składów towarowych. Tymczasem zakłady chemiczne w Policach, planowany port morski oraz rosnące potrzeby przewozowe regionu wymagają zupełnie innej skali obsługi.
Nowa obwodnica kolejowa miałaby poprowadzić ruch szerokim łukiem – z pominięciem Szczecina. Analizowane warianty sięgają poza trasę S6, omijają zwarte tereny Dobrej i kierują się na północ, gdzie linia mogłaby wejść w korytarz prowadzący dalej w stronę Goleniowa i linii kolejowej 401. To właśnie ten element nadaje inwestycji zupełnie nowy wymiar. Powstaje realna wizja kolejowej magistrali od Goleniowa aż do Polic, biegnącej przez zaplecze metropolii, zamiast wcinać się w jej gęstą tkankę. Taki szlak byłby nie tylko alternatywą, ale przede wszystkim nową arterią przewozów towarowych, kluczową dla bezpieczeństwa i rozwoju całego regionu.
Ambicje PKP PLK obejmują też możliwość przeprowadzenia torów pod Odrą – tak samo, jak robią to drogowcy w ramach planowanego tunelu dla samochodów. Niestety brak koordynacji w poprzednich latach sprawił, że tunel drogowy nie otrzymał rezerwowej nawy pod przyszłą infrastrukturę kolejową, co dziś byłoby ogromnym ułatwieniem. Mimo tego zarządca infrastruktury nie rezygnuje z planów, a rozmowy z Portami Szczecin–Świnoujście oraz Policami dotyczą właśnie takiego rozwiązania.
ZKOS to projekt definiowany przede wszystkim jako linia towarowa. To odpowiedź na boom w rozwoju portów, na plany Grupy Azoty, które chcą oprzeć transport surowców na kolei, oraz na rosnące wymogi unijne dotyczące emisji transportu drogowego. Ale choć cele pasażerskie nie są priorytetem, nie można ignorować faktu, że obwodnica mogłaby otworzyć nowe perspektywy także dla mieszkańców. Mieszkańcy Dobre od lat postulują o odzyskanie połączenia kolejowego. Jeżeli tory i tak mają przebiegać w jej sąsiedztwie, to powrót pasażerskich pociągów mógłby okazać się nie tyle luksusem, co koniecznością cywilizacyjną. Tyle że władze Dobrej są przeciwne realizacji budowy linii kolejowej przez miejscowość, a bez tego ruchu pasażerskiego w Dobrej prawdopodobnie nie będzie.
Prace nad wstępnymi wariantami trasowania trwają, a dokumentacja przedprojektowa ma być pierwszym kluczowym etapem. Konkretnych kosztów na razie nie sposób podać – te pojawią się dopiero na poziomie studium wykonalności. Pewne jest tylko to, że projekt wymaga stabilnego finansowania i zgody rządu, bez której pozostanie jedynie koncepcją.
Dziś jednak po raz pierwszy od lat można powiedzieć, że zachodnia obwodnica kolejowa przestała być tylko mapą w strategii. Wizja szerokiego łuku kolejowego z Goleniowa, przez zachodnie zaplecze Szczecina, aż do Polic – omijającego miasto i tworzącego nowy towarowy korytarz – stała się realnym tematem rozmów i analiz.
To szansa, którą region może otrzymać tylko raz. Jeśli jej nie wykorzysta, inwestycje portowe, przemysłowe i logistyczne mogą zacząć się dusić – a to odbije się na rozwoju całej północno-zachodniej Polski. Jeśli jednak Zachodnia Kolejowa Obwodnica Szczecina powstanie w pełnym, ambitnym wariancie, mapa transportowa regionu zmieni się na dziesięciolecia.
