To był spektakl, który z teatralnego wydarzenia nagle stał się czymś znacznie większym. W 1971 roku inscenizacja Hamleta w reżyserii Józefa Grudy na scenie Zamku Książąt Pomorskich w Szczecinie odbiła się szerokim echem w całym mieście. Teraz – po 55 latach – ta historia wraca w niezwykłej wystawie.
Już 15 kwietnia 2026 roku w Uniwersytecie Szczeciński zostanie otwarta ekspozycja „Hamlet 1971”, przygotowana przez Archiwum Uniwersytetu Szczecińskiego we współpracy z Archiwum Państwowym w Szczecinie.
Premiera „Hamleta” w Szczecinie w 1971 roku miała być wydarzeniem czysto artystycznym. Jednak – jak podkreślają kuratorzy wystawy – przedstawienie niespodziewanie zaczęło rezonować z atmosferą społeczną tamtych lat. Sztuka Williama Shakespeare’a okazała się niezwykle aktualna w realiach początku lat 70. i została odebrana przez wielu widzów jako komentarz do rzeczywistości politycznej.
– „Szczecińska” interpretacja „Hamleta”, będąca wydarzeniem, par excellence, kulturalnym, nieoczekiwanie nabrała bowiem znaczenia… politycznego. Złożona z różnorodnych elementów ekspozycja tworzy graficzną opowieść o zaskakującym dialogu sztuki i polityki. Pokazuje rolę przypadku w życiu publicznym i prywatnym, a także dylematy jednostki skonfrontowanej z wydarzeniami większymi niż ona sama – podkreśla dr hab. Katarzyna Jaworska, współkuratorka ekspozycji.
Na wystawie będzie można zobaczyć unikatowe materiały związane z legendarnym przedstawieniem: dokumenty, fotografie i archiwalia, które pokazują kulisy powstania spektaklu oraz jego odbiór wśród mieszkańców Szczecina.
Opiekę kuratorską nad projektem sprawują dr hab. Katarzyna Jaworska z Instytutu Literatury i Nowych Mediów oraz dr hab. Eryk Krasucki z Instytutu Historycznego Uniwersytetu Szczecińskiego. Ekspozycja została pomyślana jako opowieść o tym, jak sztuka może w nieoczekiwany sposób wpłynąć na rzeczywistość i stać się częścią szerszej historii miasta.
Nad całą opowieścią unosi się jedno z najsłynniejszych zdań w historii teatru – „Być albo nie być”. To właśnie ono stanowi symboliczny punkt odniesienia dla wystawy i refleksji nad losem jednostki w obliczu wydarzeń większych niż ona sama.
Otwarcie wystawy „Hamlet 1971” odbędzie się 15 kwietnia 2026 roku o godz. 18:00 w siedzibie Archiwum Uniwersytetu Szczecińskiego przy ul. Żołnierskiej 51a. Wstęp na wydarzenie jest bezpłatny, a organizatorzy zapraszają wszystkich miłośników teatru, historii i kultury Szczecina.
