Nie bolą, a gdy zaczynają wysyłać sygnały ostrzegawcze, często jest już bardzo późno. Choroby nerek należą do tych schorzeń, które potrafią rozwijać się latami niemal bezobjawowo. Lekarze alarmują: w województwie zachodniopomorskim każdego roku diagnozuje się około 1800 nowych przypadków.
W wielu sytuacjach choroba zostaje wykryta dopiero w momencie, gdy narządy są już poważnie uszkodzone.
Najpoważniejszą postacią problemu jest przewlekła choroba nerek, w której narządy stopniowo tracą zdolność oczyszczania krwi z toksyn. W latach 2024–2025 w regionie ponad 2,5 tysiąca osób musiało korzystać z leczenia nerkozastępczego, czyli dializ. To procedura, która zastępuje pracę niewydolnych nerek.
Dla części pacjentów jedyną szansą na powrót do normalnego życia pozostaje przeszczepienie nerki. W tym samym okresie przeprowadzono w regionie około 200 takich operacji. Lekarze podkreślają, że choroby nerek bardzo często są powikłaniem innych schorzeń cywilizacyjnych. Do najczęstszych należą: cukrzyca, nadciśnienie tętnicze, otyłość. Dlatego osoby zmagające się z tymi problemami powinny szczególnie regularnie kontrolować stan nerek.
Choć przez długi czas choroba może nie dawać wyraźnych sygnałów, istnieją symptomy, które powinny skłonić do wizyty u lekarza. Należą do nich m.in.: częste oddawanie niewielkich ilości moczu, ból lub pieczenie podczas oddawania moczu, obecność krwi w moczu, ból w okolicy lędźwiowej, obrzęki dłoni i stóp, blada i sucha skóra.
W przypadku takich objawów warto jak najszybciej zgłosić się do lekarza rodzinnego w placówce podstawowa opieka zdrowotna. W Zachodniopomorskiem ponad 70 przychodni POZ uczestniczy w systemie tzw. opieki koordynowanej. Oznacza to, że pacjenci z chorobami nerek mogą w nich uzyskać diagnostykę oraz leczenie przy współpracy z nefrologami.
Jeśli dana placówka nie realizuje takiego programu, lekarz rodzinny może skierować pacjenta do jednej z 12 poradni nefrologicznych działających w regionie. Specjaliści podkreślają, że ogromne znaczenie ma styl życia. Dla zdrowia nerek szczególnie ważne są: regularne picie wody, ograniczenie soli i żywności przetworzonej, dieta bogata w warzywa i owoce, aktywność fizyczna.
Warto również ograniczyć smażone potrawy, zmniejszyć ilość cukru w diecie oraz zastępować sól ziołami. Produkty bogate w witaminę C – takie jak żurawina, cytrusy czy papryka – wspierają odporność i kondycję naczyń krwionośnych.
Stan nerek można sprawdzić dzięki prostym badaniom krwi i moczu. Są one dostępne w ramach programu profilaktycznego Moje Zdrowie, skierowanego do osób powyżej 20. roku życia. W programie wykonywane są m.in.: badanie kreatyniny, które pokazuje, czy nerki prawidłowo filtrują krew, pomiar poziomu glukozy – ważny przy kontroli cukrzycy, ogólne badanie moczu wykrywające m.in. krew lub białko.
Aby skorzystać z badań, wystarczy wypełnić ankietę w IKP lub w aplikacji MojeIKP, a także w swojej przychodni.