Czy da się zbudować własną elektrownię, sprawdzić, jak działa farma wiatrowa i przekonać się, dlaczego sama energia ze słońca nie wystarczy? Teraz będzie to możliwe w Szczecinie. W Instytucie Fizyki Uniwersytetu Szczecińskiego powstała nowoczesna pracownia edukacyjna, która ma pokazywać, jak naprawdę wygląda współczesna energetyka.
Nowa przestrzeń została stworzona w ramach projektu „Klimat Zmian”, finansowanego przez Fundację E.ON w Polsce. Jej celem jest popularyzacja wiedzy o energii elektrycznej, odnawialnych źródłach energii oraz wyzwaniach związanych z transformacją energetyczną.
Twórcy pracowni postawili na praktykę. Uczniowie i uczestnicy zajęć nie będą jedynie słuchać o energii odnawialnej, lecz samodzielnie sprawdzą, jak funkcjonują nowoczesne technologie.
Na wyposażeniu znalazły się zestawy eksperymentalne umożliwiające badanie działania m.in. modeli farm wiatrowych, instalacji fotowoltaicznych czy silników cieplnych. Zajęcia prowadzone będą zgodnie z założeniami edukacji STEM, łączącej naukę z doświadczeniami, pracą zespołową i rozwiązywaniem praktycznych problemów.
Jednym z najbardziej nietypowych elementów nowej pracowni jest edukacyjna gra „Megawatowe kulki”. Jej uczestnicy wcielają się w projektantów systemu elektroenergetycznego i muszą zadbać o stabilne dostawy prądu dla modelowego miasta. W trakcie rozgrywki pojawiają się awarie, zmienia się produkcja energii z odnawialnych źródeł, a gracze muszą podejmować decyzje dotyczące magazynowania energii i zarządzania całym systemem. To właśnie w ten sposób młodzi ludzie mają zrozumieć, że transformacja energetyczna to nie tylko budowa nowych źródeł energii, ale także umiejętność ich odpowiedniego wykorzystania.
Nauka zamiast mitów
Jak podkreśla dr Marcin Ślęczka z Instytutu Fizyki Uniwersytetu Szczecińskiego, jednym z głównych założeń projektu było stworzenie miejsca, w którym uczestnicy sami mogą przekonać się, z jakimi wyzwaniami wiąże się nowoczesna energetyka.
Zdaniem naukowców praktyczne doświadczenia pozwalają lepiej zrozumieć, dlaczego energia z wiatru czy słońca jest ogromną szansą, ale jednocześnie wymaga odpowiedniego planowania, magazynowania oraz zarządzania całym systemem. Takie podejście pomaga oddzielać naukowe fakty od często powielanych mitów dotyczących odnawialnych źródeł energii.
Choć projekt powstał przede wszystkim z myślą o uczniach szkół podstawowych i ponadpodstawowych, pracownia będzie wykorzystywana znacznie szerzej. Zaplanowano pokazy naukowe, warsztaty popularyzujące fizykę i energetykę, a także spotkania dla dorosłych. Co więcej, pracownia ma charakter mobilny, dzięki czemu zajęcia będzie można organizować nie tylko na Uniwersytecie Szczecińskim, ale również poza jego murami.
Za realizację projektu odpowiadali pracownicy Instytutu Fizyki Uniwersytetu Szczecińskiego: dr Natalia Targosz-Ślęczka, dr Marcin Ślęczka oraz mgr Bartosz Zamorski. W trakcie realizacji przedsięwzięcia zespół prezentował efekty swojej pracy również podczas międzynarodowych wydarzeń poświęconych edukacji klimatycznej i energetycznej.
Uniwersytet zapowiada, że nowa pracownia będzie nadal rozwijana. Już wkrótce mają pojawić się kolejne inicjatywy skierowane do młodzieży, które pozwolą jeszcze bardziej praktycznie i interaktywnie poznawać świat nowoczesnej energetyki oraz wyzwań związanych z ochroną klimatu.