Świetne spoty, niezwykle zachęcające grafiki, dobrze wypromowane debaty… na pierwszy rzut oka wygląda, że jesteśmy liderami nie tylko w Polsce, ale mamy również coś do zaoferowania Zachodowi. Tyle że za tą propagandą nie ma żadnych wymiernych działań: Pomorze Zachodnie to pustynia w zakresie inwestycji wodorowych. Mamy powód do wstydu.

Europa od lat kieruje swoje wysiłki w stronę neutralności klimatycznej. W ramach Zielonego Ładu Unia Europejska intensywnie rozwija strategie inwestycyjne w odnawialne źródła energii, w tym w technologie wodorowe. Wodór ma stać się jednym z fundamentów przyszłej gospodarki energetycznej.

Możemy, jako Pomorze Zachodnie, pochwalić się najlepszym wynikiem w kraju pod względem produkcji energii elektrycznej z OZE. Województwo zachodniopomorskie produkuje już prawie tyle energii odnawialnej, ile zużywa ogółem. Wszystko to świetnie wygląda. Świetnie zmontowane spoty, profesjonalne grafiki i dobrze wypromowane debaty na temat przyszłości energii – z pozoru wydaje się, że nasz region to energetyczna perła. Tyle że w świecie inwestycji wodorowych jesteśmy totalną pustynią, mimo, że mamy kilka naprawdę doskonałych firm z branży. To, co miało być chlubą, staje się powodem do wstydu.

Na Facebooku wszystko gra

Już kilka miesięcy temu pytaliśmy wicedyrektor ARMS (Agencja Rozwoju Metropolii Szczecińskiej) o liczne wpisy w social mediach. Na ich podstawie można było odnieść wrażenie, że jesteśmy wodorową potęgą. W odpowiedzi usłyszeliśmy wówczas, żeby o inwestycje wodorowe pytać… w Urzędzie Marszałkowskim.

Teraz ponowiliśmy pytania o zaangażowanie miasta Szczecin w wodorowe projekty, tym bardziej, że zaczęła funkcjonować w naszym regionie Zachodniopomorska Dolina Wodorowa:

– Odnosząc się do działań Miasta, będziemy współorganizować konferencję H2Szczecin, w której uczestniczą kluczowe firmy, instytucje i uczelnie. Z kolei jako ARMS prowadzimy działania związane z obsługą inwestorów, także z branży wodorowej. Jesteśmy otwarci na inwestorów z tego sektora i ich pomysły. Zapraszamy firmy do kontaktu z nami – komentuje Dariusz Sadowski z Centrum Informacji Miasta.

Pomorze Zachodnie to region o największym w Polsce udziale produkcji energii elektrycznej z OZE, region samowystarczalny w zakresie zielonej energii. To również region, którego kierunkiem rozwojowym jest morska energetyka wiatrowa, a gospodarka wodorowa staje się drugim filarem rozwoju naszego województwa – mówi nam z kolei Marek Dymsza, Wiceprezes Zarządu Klastra Metalika dla Przemysłu.

– Występuje tu rozwinięta infrastruktura portowa i przesyłowa, a także kluczowe zakłady przemysłowe i samorządowcy są otwarci na zieloną transformację. Jesteśmy zatem szczególnie predysponowani do produkcji i zastosowania najcenniejszego, bo zero-emisyjnego „zielonego” wodoru. W bieżącym roku widoczne jest w dalszym ciągu bardzo duże zapotrzebowanie na prezentację rozwiązań w zakresie wykorzystania OZE i H₂. Występuje pilna potrzeba wygenerowania popytu na wodór, w tym zielony H₂ oraz na wdrożenie technologii wodorowych w sektorze komunalnym w tym transport, ciepłownictwo oraz transportu dalekiego zasięgu – tłumaczy.

Wspomina o konferencjach, licznych spotkaniach i debatach. Marek Dymsza bez wątpienia posiada dużą wiedzę o wodorze oraz jego znaczeniu i wskazuje, że inwestycje wodorowe są bardzo kapitałochłonne – bo rzeczywiście tak jest.

– Jeśli chodzi o dane statystyczne odnośnie nowych inwestycji w regionie związanych w sposób bezpośredni lub pośredni z wodorem to odsyłam Pana do Urzędu Marszałkowskiego – mówi krótko.

Podpisano list intencyjny, a potem…

– Zachodniopomorska Dolina Wodorowa nie istnieje jako byt prawny. List intencyjny został podpisany w 2022 roku, ale nie powstała jakakolwiek struktura wpierająca działania przedsiębiorstw w rozwoju technologii zielonego wodoru – dowiadujemy się w biurze prasowym Urzędu Marszałkowskiego. – Stronami zaproszonymi do ministerialnej inicjatywy były instytucje państwa i Grupa Azoty Zakłady Chemiczne Police SA wraz ze spółkami z grupy. Instytucje państwa reprezentował Urząd Wojewódzki i Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny. Do współpracy nie zaproszono Urzędu Marszałkowskiego ani żadnego innego samorządu z naszego województwa.

Już fam fakt, że przez kolejne dwa lata niewiele się wykonało, by list intencyjny przekuć w jakiekolwiek działanie formalizujące ideę, daje sporo do myślenia i jest dowodem na stagnację.

Czy Urząd Marszałkowski prowadzi jakiekolwiek działania z przedsiębiorcami z branży z regionu?

– Od trzech lat z inicjatywy przedsiębiorstw i IOB odbywają się spotkania, konferencje i wyjazdy studyjne mające na celu poznawanie projektów wodorowych jak i technologii wodorowych zeroemisyjnych – tłumaczy nam biuro prasowe (pod odpowiedzią na pytania o inwestycje wodorowe nie podpisał się swoim nazwiskiem żaden z rzeczników).

Pomorze Zachodnie kontra Polska

Dlaczego poruszamy temat wodorowych inwestycji? W branży mówi się coraz głośniej o tym, że mamy mnóstwo powodów do wstydu jako region. Wszystko ładnie wygląd na papierze, sporządzono nawet raport o potencjale wodorowym, który kosztował krocie a który, jak komentują eksperci, nie wniósł żadnej nowej wiedzy w tym zakresie.

– Byłem na takiej jednej wizycie studyjnej, nawet urzędnicy z Urzędu Marszałkowskiego mieli zawstydzone miny, gdy słyszeli o tym, co się dzieje w innych częściach kraju – słyszymy.

Zapytani przedstawiciele branży zgodnie twierdzą, że poza spotkaniami niewiele się tak naprawdę dzieje, by doszło do realizacji chociażby jednej, znaczącej inwestycji wodorowej w naszym regionie.

– Nie można merytorycznie odnieść się do takiego stwierdzenia. Po pierwsze nie wskazuje ono o przedsiębiorców jakiej branży chodzi, a po drugie świadczy o tym, że niesprecyzowani przedstawiciele nie pokusili się o jakikolwiek kontakt z samorządami zaangażowanymi w problematykę wodorową czy też IOB, które prowadzą działania wspierające biznes w obszarze zielonego wodoru stąd ich nie poparta niczym opinia – komentuje biuro prasowe Urzędu Marszałkowskiego.

Czy opinia ekspertów nie jest niczym poparta? Cóż… wymowny jest fakt, że Urząd Marszałkowski w „swojej wiarygodności” nie jest w stanie przedstawić żadnej wykonanej inwestycji. Bo zamówienie raportu czy wsparcie organizacji konferencji H2 Szczecin jest ważne, ale to dalekie od konkretu.

Postanowiliśmy sprawdzić, jak wygląda

Inwestycje wodorowe w Europie trwają w najlepsze. W portach i w branży marine, w przemyśle – jak grzyby po deszczu powstają elektrolizery. W Polsce wiele miast pioniersko rozwija już transport publiczny oparty na wodorze, powstają nawet osiedla mieszkalne, dla których wodór staje się głównym nośnikiem wykorzystywanej energii. Tymczasem Pomorze Zachodnie, które w mediach jawi się jako region otwarty na innowacje i zielone inwestycje, jest jednym z najlepszych przykładów tego, jak rozbieżność między słowami a czynami może zrujnować potencjalny rozwój.

Inicjatywy promujące wodór, a także liczne prezentacje multimedialne przedstawiające nasz region jako lidera zielonej energii, mają swoje miejsce na konferencjach i targach, jednak nie przekładają się na konkretne działania w przestrzeni wodorowej. Pomorze Zachodnie, które powinno czerpać z bliskości do Bałtyku i rozwijać technologie wodorowe, staje się symbolem stagnacji. Tymczasem potrzebne są nie tylko spoty promocyjne, ale konkretne działania. Władze lokalne i krajowe muszą zrozumieć, że czas na propagandę minął, a przyszłość energetyczna nie zaczeka na kolejne obietnice. Bez szybkich i odważnych decyzji możemy stracić szansę na dołączenie do światowej czołówki, a Pomorze Zachodnie zamiast być liderem, stanie się symbolem zmarnowanego potencjału.