Jak żyć po stracie współmałżonka? Z punktu widzenia wdowy

Śmierć współmałżonka jest ogromnym ciosem, po którym w wielu przypadkach nie można się podnieść. Jednak nie jest to pretekst do wiecznego życia przeszłością, co zobaczymy na wystawie prac Aleksandry Ska pt. „Wdowa”, której wernisaż odbędzie się 16 stycznia o godz. 19:00 w TRAFO.

Wystawa jest jednym z efektów procesu przemiany, wypracowanego przez Aleksandrę Ska w odpowiedzi na sytuację, w której znalazła się po śmierci męża w 2014 roku. Doświadczenie straty łączyło ze zmianą stanu cywilnego i statusu społecznego.  Zmagając się z tą kondycją, artystka rozpoczęła proces przepracowywania osobistych doświadczeń oraz kulturowych wyobrażeń, społecznych i prawnych reguł, dotyczących wdowieństwa.

Trzeba pogodzić się ze stratą?

– Życie ze stratą i w stracie nie polega tu na jej rozpamiętywaniu czy upamiętnianiu. Jest raczej złożonym procesem, obejmującym pożegnanie ze zmarłym, pogodzenie z nowym stanem, egzystencjalną przebudowę, konfrontację ze społeczno-ekonomiczną kondycją. Artystycznym elementem tego procesu jest projekt „Wdowa”. Do udziału w nim artystka zaprosiła zespół osób – skoro w wdowieństwo jest stanem społecznym, to praca z nim wymaga zbiorowego działania – podkreślają organizatorzy.

Prezentowane na wystawie dzieła stanowią narzędzia przemiany lub obrazują jej fazy. Odnoszą się do takich elementów procesu jak zakładanie i zdejmowanie masek, wychodzenie ze stanu zaćmienia, błąkanie się w poszukiwaniu miejsca i roli, sygnowanie propozycji nowej umowy społecznej i wreszcie działanie na rzecz poprawy kondycji osób owdowiałych. Dzieła umożliwiają zatem doświadczenie procesu lub współudział działaniu.

Słów kilka o artystce

Aleksandra Ska to artystka, doktor habilitowana sztuk plastycznych. Prowadzi Pracownię Afektywnych Praktyk Artystycznych w Akademii Sztuki w Szczecinie. W twórczości podważa utrwalone społeczne i kulturowe wzorce związane z płciową tożsamością, afektywną ekspresją, relacjami międzyludzkimi i rolami życiowymi. Traktuje instalacje, filmy wideo i obiekty nie tylko jako formę wyrazu artystycznego, ale również jako narzędzia protestu. Jej celem jest przekształcanie społecznych i kulturowych wzorców myślenia i działania poprzez sztukę.

Kuratorem wystawy, zrealizowanej w ramach Stypendium Twórczego Miasta Szczecin i wsparciem finansowym Akademii Sztuki, jest Jarosław Lubiak, a jej koordynatorkami Ada Kusiak i Anna Sienkiewicz-Rogaś. W projekcie uczestniczą również: „argentinox sintetico” (twórca animacji), Miszela Boruczkowska (hafciarka), „ehh hahah” (twórca muzyki), Julia Górna (kompozytorka), Wiktor Krajcer (kostiumolog), Maciej Sierpień (operator wideo), Marcin J. Stępień (autor przepisów prawa i komentarza), Joanna Sykulska (dyrygentka), Piotr Wardziukiewicz (grafik) i Małgorzata Zając (tatuażystka).