Co roku waloryzacja emerytur i rent budzi duże emocje, zarówno wśród seniorów, jak i ekonomistów czy polityków. W 2025 roku kwestia ta nabiera szczególnego znaczenia, gdyż rosnące koszty życia i inflacja wpływają na codzienność najstarszych obywateli. Czy podwyżki świadczeń rzeczywiście poprawiają jakość życia seniorów? Jakie znaczenie ma dla nich wzrost dochodów – czy to tylko kwestia podstawowych wydatków, czy także szansa na aktywne uczestnictwo w społeczeństwie? O tym rozmawiamy dziś z socjologiem Piotrem Walkowiakiem z Instytutu Socjologii Uniwersytetu Szczecińskiego.
Malwina Jankowska (MJ): Waloryzacja emerytur i rent to temat, który co roku budzi wiele emocji. Jakie znaczenie ma ona dla seniorów w kontekście społecznym?
Piotr Walkowiak: Funkcjonowanie ludzi w sferze społecznej skorelowane jest ze sferą ekonomiczną, która w istotny sposób oddziałuje na codzienność seniorów. Należy zauważyć, że obecni seniorzy często różnią się od seniorów, których pamiętamy sprzed kilkudziesięciu lat.
MJ: Na czym polega ta różnica? Jak zmieniła się sytuacja seniorów w ostatnich dekadach?
Piotr Walkowiak: Przede wszystkim dotyczy ona podejmowanych przez seniorów aktywności, które przekładają się na funkcjonowanie w sferze społecznej. Wielu seniorów, którzy są sprawni na płaszczyźnie somatycznej i psychologicznej, chce pozostać aktywnymi uczestnikami życia społecznego. W związku z tym angażują się i realizują poprzez określone zainteresowania oraz pasje. Światło społeczne ukazuje, że często wymagają one nakładu pieniężnego, na który nie każdy senior jest w stanie sobie pozwolić.
MJ: Czy to oznacza, że poziom świadczeń ma bezpośredni wpływ na jakość życia seniorów?
Piotr Walkowiak: Tutaj proszę zwrócić uwagę, że dużą rolę odgrywają utrzymywane przez seniorów relacje społeczne, a także dbanie o zdrowie. Poziom świadczeń staje się w tym przypadku często immanentnym czynnikiem. Wyróżnione zależności kształtują jakość życia seniorów i charakter podejmowanych przez nich aktywności. Waloryzacja świadczeń rentowych i emerytalnych, w pewnym zindywidualizowanym względem seniorów zakresie, może polepszyć ich jakość.
MJ: A co z osobami starszymi, które mają problemy zdrowotne? Czy dla nich również waloryzacja ma kluczowe znaczenie?
Piotr Walkowiak: Jak najbardziej. W poruszonych kwestiach należy pamiętać o seniorach, którzy zmagają się z problemami zdrowotnymi. Kontekst ten ukazuje, że każde wzmocnienie finansowe może determinować dbanie o niezbędną kondycję zdrowotną. W tym przypadku wzrost otrzymywanych świadczeń może przyczynić się do większego dyskontowania pieniędzy na potrzebne leki oraz usługi medyczne.
MJ: Można więc powiedzieć, że waloryzacja emerytur i rent nie jest jedynie kwestią ekonomiczną, ale wpływa również na społeczną aktywność osób starszych?
Piotr Walkowiak: Oczywiście. Wspomniałem o tym, że kwestie ekonomiczne powiązane są ze sferą społeczną. Dodatkowo, odgrywają one rolę w funkcjonowaniu seniorów w sferze psychologicznej, somatycznej czy kulturowej. Waloryzacja świadczeń może determinować większą aktywność społeczną seniorów i poprawę ich jakości życia.
