Musical „Toto” Opery na Zamku w Szczecinie znalazł się w gronie spektakli zakwalifikowanych do Plebiscytu Musicalowego premier sezonu 2025/2026. Produkcja, której premiera odbyła się 30 maja 2026 roku, ma teraz szansę zdobyć uznanie publiczności. O wyniku zdecydują bowiem zarówno głosy widzów, jak i ocena Kolegium Artystycznego.
Rozstrzygnięcie plebiscytu zaplanowano na 1 grudnia podczas Gali Musicalowej organizowanej przez Teatr Muzyczny w Poznaniu. Zanim jednak poznamy zwycięzców, szczecińska publiczność będzie miała okazję ponownie zobaczyć „Toto”. Spektakl wróci na scenę Opery na Zamku w drugiej połowie września.
„Toto” to bajka muzyczna autorstwa Ernesta Brylla i Małgorzaty Goraj, z muzyką Marka Sarta. Za inscenizację odpowiada Jerzy Jan Połoński, a kierownictwo muzyczne sprawuje Małgorzata Bornowska.
Historia rozpoczyna się jak klasyczna opowieść dla dzieci. W miasteczku odbywa się uroczystość, podczas której z trzech jaj mają wykluć się niezwykłe stworzenia. Pierwsze dwa przynoszą mieszkańcom powód do zachwytu. Z trzeciego wykluwa się jednak Toto – stworzenie inne, nieporadne i niezrozumiałe dla otoczenia. Zamiast akceptacji spotykają go śmiech i odrzucenie.
Toto zostaje sam. Marzy o tym, by latać, a jedynym bohaterem, który dostrzega w nim coś więcej, okazuje się Księżyc. Ich przyjaźń staje się początkiem wydarzeń, które zmuszą mieszkańców do konfrontacji z własnym strachem, konformizmem i uległością wobec władzy.
Choć spektakl wykorzystuje język baśni, jego twórcy nie pozostawiają wątpliwości, że historia ma również bardzo współczesny wymiar. Świat Toto jest podporządkowany Królewnie Kaczce, propagandzie i mechanizmom tłumu, który szybko przejmuje cudze opinie.
– Bajka muzyczna „Toto” to taka polska wersja bajki o „Brzydkim Kaczątku”. Rodzi się coś, co jest inne, co się wyróżnia, nie mieści się w „normie”, ale przede wszystkim jest nieoswojone. A my się boimy tego, co nieoswojone – mówi reżyser Jerzy Jan Połoński.
W jego interpretacji szczególnie istotne jest zachowanie zbiorowości. Początkowy żart szybko zamienia się w coraz silniejszą falę odrzucenia. Toto jako jedyny zdobywa się na sprzeciw i mówi „nie”, gdy inni podporządkowują się regułom narzuconym przez władzę.
„To spektakl o złu. O tym, że łatwo mu ulec”. Jerzy Jan Połoński o premierze „Toto”
Jednym z charakterystycznych elementów szczecińskiej produkcji jest jej interaktywny charakter. Dzieci zgromadzone na widowni zostają wciągnięte w wydarzenia i stają się częścią opowieści. Pomagają Toto uwierzyć, że może wzbić się w powietrze, wspierają go w walce o wolność i uczestniczą w finale historii.
Scenografia Anny Chadaj również odgrywa ważną rolę. Jej centralnym elementem jest ogromne jajo, które w zależności od sytuacji staje się tronem, więzieniem albo schronieniem głównego bohatera. Finał przynosi klasyczne baśniowe odwrócenie losów. Pod płachtą skazańca, którym wszyscy gardzili, kryje się piękny srebrny łabędź. Toto odlatuje wraz z Księżycem, a Królewna traci swoją koronę.
Historia pozostawia jednak pytanie znacznie poważniejsze niż samo zakończenie bajki: czy największym problemem była inność Toto, czy może świat, który za wszelką cenę próbował przekonać go, że powinien się jej wstydzić?
We wrześniu szczecińska publiczność będzie mogła ponownie spotkać się z Toto. Tym razem spektakl wróci na scenę już jako jedna z produkcji walczących o uznanie w ogólnopolskim plebiscycie musicalowym.
