Nowe partnerstwa szkół, łatwiejsza wymiana uczniów i wspólne rozwiązania dla problemów migracji – tak może wyglądać przyszłość edukacji na pograniczu Polski i Niemiec. Po podpisaniu porozumienia między Pomorzem Zachodnim a Meklemburgią-Pomorzem Przednim zapytaliśmy Zachodniopomorskiego Kuratora Oświaty Pawła Palczyńskiego, co w praktyce zmieni się dla uczniów i nauczycieli oraz czy szkoły naprawdę odczują efekty tej współpracy.
Co w praktyce zmieni się dla uczniów i nauczycieli po podpisaniu porozumienia edukacyjnego między Pomorzem Zachodnim a Meklemburgią Pomorzem-Przednim— jakie konkretne działania zobaczą w swoich szkołach już w najbliższym roku?
Podpisanie umowy z Ministerstwem Edukacji i Wychowania Meklemburgii-Pomorza Przedniego porządkuje i instytucjonalizuje już prowadzoną współpracę. To nie symboliczny gest, ale stworzenie stałych zasad działania.
W najbliższym czasie powstanie dwustronna grupa robocza, która będzie ustalać priorytety działań. Każda ze stron wyznaczy koordynatora odpowiedzialnego za bieżący kontakt i wdrażanie ustaleń. Tworzymy więc trwały mechanizm współpracy, a nie jednorazową inicjatywę. Ta współpraca między Ministerstwem a Kuratorium, sprawniejsza koordynacja i przepływ informacji między urzędami, ułatwi szkołom nawiązywanie partnerstw po obu stronach granicy oraz ewentualne rozwiązywanie pojawiających się problemów.
Pierwszym wymiernym efektem porozumienia była konferencja „Edukacja łączy Pomorze Zachodnie i Meklemburgię-Pomorze Przednie”, która pokazała, jak wiele możemy się od siebie nauczyć. Uczestnicy podkreślali jej praktyczny i inspirujący charakter.
Ostateczny efekt w każdej szkole będzie zależał od zaangażowania dyrektorów i nauczycieli. Umowa daje ramy i możliwości – szkoły zdecydują, jak je wykorzystać.
Dlaczego właśnie współpraca z regionem Meklemburgia-Pomorze Przednie jest tak ważna dla edukacji na Pomorzu Zachodnim i jakie wspólne wyzwania edukacyjne łączą oba regiony?
Przede wszystkim ważna jest współpraca – ze wszystkimi partnerami. Meklemburgia-Pomorze Przednie to bezpośredni sąsiad województwa zachodniopomorskiego. Łączy nas historia, rynek pracy i codzienne relacje mieszkańców pogranicza.
To współpraca regionalna – dotycząca życia mieszkańców i uczniów po obu stronach granicy.
Mierzymy się z podobnymi wyzwaniami – demografią, edukacją uczniów z doświadczeniem migracyjnym, potrzebą rozwijania kompetencji międzykulturowych. Wymieniamy się doświadczeniami i wspólnie szukamy rozwiązań dla obu stron. Współpraca pozwala wypracowywać rozwiązania dopasowane do specyfiki regionów przygranicznych.
Nie bez przyczyny na początku lat 90. minionego wieku wprowadzono w życie pomysł utworzenia Euroregionu Pomerania na pograniczu północy Polski i północy Niemiec, w którego skład weszły samorządy terytorialne z zachodniej części województwa zachodniopomorskiego oraz wschodniej części landu Meklemburgia-Pomorze Przednie, a którego celem było „podejmowanie wspólnych działań dla równomiernego i zrównoważonego rozwoju regionu oraz zbliżenia jego mieszkańców po obu stronach granicy”.
Tematem konferencji “Edukacja łączy Pomorze Zachodnie i Meklemburgię Pomorze Przednie” byli uczniowie z doświadczeniem migracyjnym — czego polska szkoła może nauczyć się od niemieckiego systemu, a w czym to my możemy być inspiracją dla partnerów?
Konferencja była poświęcona m.in. edukacji uczniów, których językiem ojczystym nie jest niemiecki ani polski, edukacji międzykulturowej oraz organizacji nauczania.
Strona niemiecka, ze względu na długoletnie doświadczenie, może być inspiracją w zakresie systemowego podejścia do wsparcia uczniów nowo przybyłych, integracji wielokulturowej i pracy z grupami uczniów zróżnicowanych międzynarodowo. Z kolei polskie szkoły w ostatnich latach zdobyły cenne doświadczenie w pracy z dużą grupą uczniów uchodźczych naznaczonych traumą oraz w szybkim wdrażaniu rozwiązań organizacyjnych.
To partnerstwo daje przestrzeń do realnej wymiany praktyk, a nie tylko teoretycznej dyskusji.
Czy planowane są konkretne programy wymiany uczniów lub nauczycieli, które pozwolą młodym ludziom realnie poznać kulturę i język sąsiadów, a nie tylko słyszeć o nich na lekcjach?
Rolą naszych instytucji nie jest realizacja projektów ani programów czy ich finansowanie, ale ich promowanie i informowanie o możliwościach. Dlatego m.in. w Kuratorium Oświaty w Szczecinie funkcjonuje Regionalny Punkt Informacyjny dostępny dla szkół, organizowane są także webinary i warsztaty.
Współpraca może być realizowana m.in. w ramach: Polsko-Niemieckiej Współpracy Młodzieży, Erasmus+ oraz innych inicjatyw bilateralnych i europejskich.
Umowa natomiast wzmacnia współpracę między instytucjami oraz tworzy stabilne ramy do działania. To jasny sygnał dla szkół i placówek oświatowych, że współpraca międzynarodowa jest wspierana. Liczymy na to, że dyrektorzy i nauczyciele częściej będą korzystać z oferowanych możliwości współpracy, a realizacja będzie zależała od inicjatywy i potrzeb szkół.
Po czym — za kilka lat — poznamy, że ta współpraca rzeczywiście się udała i nie była tylko symbolicznym gestem partnerskim między instytucjami?
Współpraca już trwa i się udaje. Jak potoczy się w ciągu najbliższych lat – to się okaże. Życie, szczególnie ostatnie lata, pokazuje, jak bardzo i jak szybko potrafią zmieniać się potrzeby i priorytety. O tym, co będzie ważne w danym momencie, będzie decydowała grupa robocza, o której wspomniano wcześniej.
Dzisiaj chcielibyśmy, aby za kilka lat współpraca obejmowała sieć szkół i placówek oświatowych po obu stronach granicy i była naturalnym elementem ich funkcjonowania. Nie jednorazowym projektem, lecz stałym elementem regionalnej edukacji.
