Co dzieje się, gdy sztuka przestaje być zamkniętym wydarzeniem, a staje się pretekstem do rozmowy o miejscu, historii i problemach współczesnego świata? Na te pytania spróbuje odpowiedzieć tegoroczna odsłona cyklu OKNO 2026. Praktyki postartystyczne i okolice, organizowana przez Ośrodek Teatralny KANA. We wrześniu i październiku Szczecin i okolice staną się przestrzenią spotkań artystów, badaczy, aktywistów i mieszkańców.
Tegoroczny program rozwija obecną w KANIE od lat ideę Artywizmu, czyli działań sytuujących się na styku sztuki, aktywizmu, kultury i praktyk społecznych. Zamiast tradycyjnego podziału na twórców i odbiorców pojawia się wspólne działanie, rozmowa i próba lepszego rozpoznania rzeczywistości.
Wrześniowa część programu, przygotowana wspólnie z wrocławską Fundacją na Rzecz Kultury i Edukacji im. Tymoteusza Karpowicza, nosi nazwę „Tajne Komplety w terenie”. Wydarzenia odbędą się w Zatoni Dolnej, Dąbiu, Teatrze KANA oraz przy polsko-niemieckim przejściu granicznym Buk/Blankensee. Wspólnym mianownikiem będą trzy tematy: Odra, poniemieckość i migracja.
Pierwsze spotkanie odbędzie się 12 września w Zatoni Dolnej. Program rozpocznie się od oprowadzania po starym sadzie z Edytą Bodnar, a następnie Ryszard Matecki zabierze uczestników do Doliny Miłości. O godz. 18 rozpocznie się rozmowa „Odra” z Magdaleną Piekarską i Filipem Springerem, prowadzona przez Anetę Makowską.
Nie zabraknie także formuły Long Table, czyli partycypacyjnego stołu przygotowanego przez Paulę Rudź. Wieczorem na uczestników czekają koncert „Łzy Odry” Fisher Dub Project oraz słuchowisko silent disco Ryszarda Mateckiego „Domek za miastem/Lekcja ciszy”.
17 września OKNO przeniesie się do Dąbia. Tematem spotkania „Poniemieckie” będzie wielowarstwowa historia miasta – od starych napisów i przedmiotów po fotografie i wspomnienia mieszkańców.
O konstruowaniu opowieści o terenach określanych po wojnie mianem Ziem Odzyskanych porozmawiają historyk Eryk Krasucki i literaturoznawca Alan Weiss. Spotkanie poprowadzi Paulina Stok-Stocka. Wieczór zakończy czytanie fragmentów książki Alicji Biranowskiej Kurtz „Moje powojenne Dąbie”.
Kolejne wydarzenia dotkną jednego z najbardziej aktualnych i jednocześnie najbardziej złożonych tematów – migracji. 19 września w Teatrze KANA Aurora Lubos pokaże performance „Chaos”, odnoszący się do doświadczenia kryzysu, przemocy i traumy. Po nim zaplanowano projekcję dokumentu „Nie przekraczając granic” Weroniki Ziółkowskiej i Zofii Białkowskiej. Wieczór zakończy rozmowa prowadzona przez Weronikę Fibich.
Dzień później, 20 września, uczestnicy spotkają się przy przejściu granicznym Buk/Blankensee. Mikołaj Grynberg i Anna Alboth będą rozmawiać o migracji, gościnności, wrogościnności i granicach, które istnieją nie tylko na mapach. Spotkanie również poprowadzi Weronika Fibich, a całość zakończy Long Table.
Za koncepcję kuratorską tegorocznego OKNA odpowiadają Weronika Fibich i Rafał Foremski z zespołu Między Innymi Ośrodka Teatralnego KANA. Ich doświadczenia związane z pograniczem, pamięcią miejsc i działaniami społecznymi znalazły odzwierciedlenie w programie, który celowo wychodzi poza mury instytucji kultury.
W październiku projekt będzie kontynuowany wspólnie z Komuną Warszawa. Druga sesja przyjrzy się historii grup zaangażowanych – ich przechodzeniu od wspólnot anarchistycznych do społecznych instytucji kultury oraz pytaniu, czy sztuka partycypacyjna rzeczywiście może zmieniać świat.
Program wrześniowej części OKNO 2026
12 września, Zatoń Dolna – ODRA
14.00 – „Po co komu stary sad?” – oprowadzanie Edyty Bodnar
15.00 – „Tal der Liebe” – oprowadzanie Ryszarda Mateckiego
18.00 – „Odra” – spotkanie z Magdaleną Piekarską i Filipem Springerem, prowadzenie Aneta Makowska
19.00 – Long Table, przygotowanie Paula Rudź
20.30 – „Łzy Odry” – Fisher Dub Project
21.30 – „Domek za miastem/Lekcja ciszy” – słuchowisko silent disco Ryszarda Mateckiego
17 września, Szczecin Dąbie – PONIEMIECKIE
18.00 – „Poniemieckie” – spotkanie z Erykiem Krasuckim i Alanem Weissem, prowadzenie Paulina Stok-Stocka
19.00 – Long Table
20.00 – „Moje powojenne Dąbie” – czytanie fragmentów książki Alicji Biranowskiej Kurtz
19 września, Teatr KANA – MIGRACJA
18.00 – „Chaos” – performance Aurory Lubos
19.00 – „Nie przekraczając granic” – projekcja filmu dokumentalnego
19.30 – spotkanie po wydarzeniach
20 września, Buk/Blankensee – MIGRACJA
17.00 – „Migracja” – spotkanie z Mikołajem Grynbergiem i Anną Alboth
18.00 – Long Table
Projekt „OKNO 2026. Praktyki postartystyczne i okolice” dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu Narodowego Centrum Kultury „Kultura – Interwencje. Edycja 2026”.
