Martwe ryby w Odrze zaniepokoiły mieszkańców. Są wyniki badań

Pojawiające się od kilku dni martwe ryby i mięczaki w rejonie szczecińskiego węzła wodnego wywołały niepokój mieszkańców oraz wspomnienia katastrofy ekologicznej z 2022 roku. Najnowsze wyniki badań przynoszą jednak kluczową informację – w wodzie nie wykryto tzw. złotej algi, odpowiedzialnej za masowe śnięcie ryb cztery lata temu.

Specjaliści przeprowadzili szczegółowe badania próbek pobranych z trzech lokalizacji na terenie Szczecina: przy Bulwarze Piastowskim, w Kanale Zielonym oraz w porcie jachtowym na jeziorze Dąbie.

Analizy wykonane w ramach procedury monitorowania interwencyjnego nie wykazały obecności Prymnesium cf. parvum, czyli tzw. złotej algi. To właśnie ten organizm był przyczyną katastrofy ekologicznej na Odrze w 2022 roku, kiedy z rzeki wyławiano dziesiątki ton martwych ryb, skorupiaków i mięczaków. Tym razem przyczyna problemów jest inna.

Badania wykazały, że stan wody w części szczecińskiego odcinka Odry jest bardzo niekorzystny dla organizmów wodnych. Szczególnie niepokojące okazały się wyniki dotyczące poziomu tlenu. Przy Bulwarze Piastowskim stężenie tlenu rozpuszczonego wyniosło zaledwie 1,76 mg/l, podczas gdy minimalne warunki umożliwiające prawidłowe funkcjonowanie ryb to około 4 mg/l. Podobne wartości odnotowano również w Kanale Zielonym.

Eksperci wskazują, że tak niski poziom tlenu może prowadzić do zjawiska przyduchy, czyli niedotlenienia wody skutkującego śnięciem ryb i innych organizmów. Badania wykazały również podwyższone zasolenie oraz wysokie stężenia związków azotu i fosforu. Szczególnie duże wartości odnotowano w wodach jeziora Dąbie.

To warunki sprzyjające intensywnemu rozwojowi fitoplanktonu. W próbkach pobranych z Kanału Zielonego dominowały zielenice, natomiast w jeziorze Dąbie zaobserwowano przewagę kryptofitów, co może wskazywać na postępujący proces eutrofizacji, czyli przeżyźnienia wód. Zdaniem specjalistów nadmierny rozwój mikroorganizmów dodatkowo pogarsza sytuację tlenową w akwenach.

Według ekspertów na obecny stan Odry wpłynęło kilka nakładających się czynników. Brak opadów, niski poziom wody oraz wysokie temperatury doprowadziły do pogorszenia parametrów środowiskowych. Dodatkowym problemem okazała się tzw. cofka, czyli zjawisko wpychania bardziej zasolonych wód od strony morza przez północne wiatry. W efekcie w niektórych miejscach doszło do dalszego spadku zawartości tlenu.

Specjaliści zwracają uwagę, że obecne problemy mają charakter lokalny i dotyczą przede wszystkim szczecińskiego odcinka Odry oraz części Regalicy. Od końca maja sytuację na rzece monitorują specjalne patrole. Regularne kontrole prowadzone są m.in. w rejonie Kanału Zielonego, Odry Zachodniej, Trasy Zamkowej oraz Regalicy. Codziennie wykonywane są również pomiary jakości wody, a służby reagują na zgłoszenia mieszkańców i wędkarzy dotyczące martwych ryb czy innych niepokojących zjawisk.

Przedstawiciele służb podkreślają, że choć widok śniętych ryb budzi uzasadnione emocje, obecna sytuacja nie przypomina katastrofy ekologicznej sprzed kilku lat. Badania jednoznacznie wykluczyły udział złotej algi, a obserwowane zjawiska mają charakter miejscowy i są związane przede wszystkim z niekorzystnymi warunkami hydrologicznymi oraz niedotlenieniem wody.

Eksperci zapewniają, że monitoring Odry będzie kontynuowany, a kolejne pomiary pozwolą ocenić, czy wraz ze zmianą warunków pogodowych sytuacja w rzece zacznie się poprawiać