Dwa niesamowite odkrycia w okolicach Kamienia Pomorskiego. Najpierw część wczesnośredniowiecznego arabskiego dirhama znaleziono podczas remontu starego dworu w Trzebieszewie. Niedługo potem japońską monetę z XIX wieku kilka centymetrów pod ziemią. „Odkrycie Alberta Murzynowskiego przypomina, że nawet pozornie zwykły skrawek ziemi w okolicach Kamienia Pomorskiego może kryć w sobie ślady fascynującej przeszłości, która łączy różne zakątki świata” – piszą w social mediach pracownicy Muzeum Historii Ziemi Kamieńskiej.
Część wczesnośredniowiecznego arabskiego dirhama znaleziono podczas remontu starego dworu w Trzebieszewie. Obecność arabskich monet na ziemiach polskich świadczy o dość dużej wymianie handlowej między Słowianami a Bliskim Wschodem – poinformowało Muzeum Historii Ziemi Kamieńskiej.
Na monetę natrafiono pod posadzką, podczas prac remontowych prowadzonych we wnętrzu starego dworu w Trzebieszewie, należącego przez stulecia do rycersko-szlacheckiej rodziny von Witten.
Znalezisko to niewielki fragment srebrnej, arabskiej monety, tzw. siekańca, który nosi ślady celowego przecięcia. Siekańce były często używane jako forma płatności w okresie, gdy pełnowartościowe monety były rzadkością; ich fragmenty odpowiadały konkretnym wartościom.
– W transakcjach dokonywanych przy użyciu dirhamów liczyła się wartość kruszca – srebra. Były łamane na mikroskopijne nieraz kawałki. Dlatego, jeśli w Polsce odkrywa się skarby monet arabskich, to one są podzielone na kilka części. Znajduje się też całe monety, ale znacznie rzadziej – wyjaśnia PAP archeolog Grzegorz Kurka, dyrektor Muzeum Historii Ziemi Kamieńskiej.
Arabskie dirhamy, bite głównie w kalifatach, ale też w Azji Centralnej, docierały na tereny dzisiejszej Polski głównie poprzez szlaki handlowe łączące Europę z Bliskim Wschodem, zwłaszcza przez region Morza Bałtyckiego.
Na polu japońska moneta z okresu Edo
Kilka dni później, po odnalezieniu arabskiego dirhama, Muzeum Historii Ziemi Kamieńskiej wzbogaciło się o kolejny, niezwykły eksponat – japońską monetę o nominale 100 monów, datowaną na lata 1835–1870. Ten unikalny artefakt został odkryty przez Alberta Murzynowskiego, mieszkańca Rewala, na polu w okolicach Kamienia Pomorskiego.
– Moneta znajdowała się na głębokości kilku centymetrow, w warstwie ornej i wyróżniała się nietypowym dla tego regionu kształtem oraz rozmiarem. Zaskoczenie odkrywcy było tym większe, że przedmiot okazał się japońską monetą z okresu Edo. Monety 100 monów były wytwarzane w Japonii w okresie Edo (1603–1868), głównie w drugiej połowie XIX wieku. Ich charakterystyczny prostokątny kształt, otwór w środku oraz specyficzne inskrypcje czynią je łatwo rozpoznawalnymi. Wykonywano je z miedzi lub brązu, a ich waga dochodziła do kilkudziesięciu gramów. Były one szeroko używane w handlu, zarówno wewnętrznym, jak i międzynarodowym – wyjaśniają pracownicy kamieńskiego muzeum.
Moneta odkryta w okolicach Kamienia Pomorskiego datowana jest na lata 1835–1870, co wskazuje na późny etap ich emisji, zbieżny z końcem rządów siogunatu Tokugawa i początkiem reform ery Meiji.
– Pojawienie się japońskiej monety na Pomorzu Zachodnim rodzi wiele pytań. Mogła być ona elementem kolekcji przywiezionej przez europejskiego kupca, podróżnika lub marynarza. W XIX wieku handel i kontakty między Europą a Japonią, choć ograniczone, były możliwe dzięki działalności Holenderskiej Kompanii Wschodnioindyjskiej oraz rozwojowi globalnego handlu po otwarciu Japonii na świat w 1854 roku. Moneta mogła także trafić na Pomorze jako pamiątka z podróży lub element kolekcji, a następnie zagubić się w czasie wojennych zawirowań XX wieku. Odnalezienie monety w tak nietypowym miejscu to niezwykły dowód na globalne powiązania nawet w czasach, gdy świat wydawał się mniej połączony niż obecnie. Moneta stanowi wyjątkowy element w zbiorach Muzeum Historii Ziemi Kamieńskiej, symbolizując jednocześnie lokalne bogactwo kulturowe i globalne oddziaływania historii – tłumaczą pracownicy muzeum.
Moneta 100 monów zostanie poddana konserwacji i będzie ją można zobaczyć na stałej ekspozycji w muzeum.
Odkrycie Alberta Murzynowskiego przypomina, że nawet pozornie zwykły skrawek ziemi w okolicach Kamienia Pomorskiego może kryć w sobie ślady fascynującej przeszłości, która łączy różne zakątki świata.
Źródła informacji: PAP Media Room/ Nauka w Polsce oraz Muzeum Historii Ziemi Kamieńskiej
