To przełomowy moment dla szczecińskiej nauki. Dr Dominik Paprotny z Uniwersytetu Szczecińskiego zdobył prestiżowy grant Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych (ERC). Jego projekt „Adaptacja do powodzi w erze zmian klimatycznych z pomocą Europejskiego Modelu Socjo-Hydrologicznego” będzie realizowany przez najbliższe pięć lat i ma szansę realnie wpłynąć na sposób, w jaki Europa przygotowuje się na skutki powodzi.
Granty ERC, uznawane za jedne z najbardziej prestiżowych w świecie nauki, przyznawane są badaczom o nowatorskich koncepcjach i globalnym znaczeniu. W tym roku wyłoniono 478 młodych naukowców spośród niemal 4 tysięcy zgłoszeń. Każdy z nich otrzyma tzw. Starting Grant w wysokości około 1,5 mln euro.
– Cieszę się, że będę mógł realizować ten projekt na Uniwersytecie Szczecińskim, w którym zaczynałem karierę naukową, oraz w moim rodzinnym mieście – mówi dr Paprotny. – Liczę, że projekt będzie miał nie tylko pożytki naukowe, ale realnie przyczyni się do lepszego planowania przed przyszłymi powodziami w Polsce i Europie.
To pierwszy grant ERC w województwie zachodniopomorskim.
Powodzie – wyzwanie XXI wieku
Jak podkreślają naukowcy, powodzie są jedną z najbardziej niszczycielskich klęsk żywiołowych. Wynikają zarówno z ekstremalnych zjawisk pogodowych, jak i działalności człowieka. – Tradycyjna ochrona w postaci wałów przeciwpowodziowych nie zawsze spełnia swoją rolę. Potrzebujemy nowych ścieżek adaptacji, aby ograniczyć przyszłe straty – zaznacza badacz.
Projekt dr. Paprotnego zakłada stworzenie Europejskiego Modelu Socjo-Hydrologicznego (EuroSoHo). Na podstawie danych z lat 1950–2025 dla ponad 1400 regionów w 42 krajach model przeanalizuje reakcję społeczeństw na powodzie i pozwoli oszacować przyszłe ryzyko strat do 2100 roku.
Model uwzględni różne scenariusze działań – od wzmacniania wałów i relokacji ludności, po ograniczanie zabudowy obszarów zalewowych. Dzięki temu możliwe będzie wskazanie najbardziej efektywnych rozwiązań, które połączą działania infrastrukturalne, społeczne i ekonomiczne.
Przed zespołem badawczym stoi trudne zadanie: integracja wiedzy z nauk o Ziemi, ekonomii i socjologii, zebranie ogromnych baz danych i stworzenie narzędzia o otwartym dostępie. Cel jest jasny – lepsze przygotowanie Europy na konsekwencje zmian klimatycznych i minimalizowanie strat powodowanych przez powodzie.
To projekt, który może zmienić nie tylko oblicze nauki, ale i praktykę zarządzania ryzykiem powodziowym na całym kontynencie.
