Bezpieczny Strażak, czysta energia i edukacja ekologiczna. Rozmowa z prezesem WFOŚiGW w Szczecinie

Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Szczecinie kontynuuje wsparcie dla Ochotniczych Straży Pożarnych, ochrony przyrody oraz edukacji ekologicznej. W ramach programów na 2025 rok przewidziano dofinansowanie na zakup nowoczesnego sprzętu ratowniczego, walkę z inwazyjnymi gatunkami roślin oraz popularyzację odnawialnych źródeł energii. O tym, jakie priorytety wyznacza Fundusz i jakie inicjatywy planuje, opowiada Waldemar Miśko, Prezes Zarządu WFOŚiGW w Szczecinie. Malwina Jankowska (MJ): Program „Bezpieczny Strażak” to znaczące wsparcie dla Ochotniczych Straży Pożarnych. Czy Fundusz planuje również rozszerzenie pomocy na zakup bardziej zaawansowanego sprzętu ratowniczego, np. dronów do monitorowania pożarów lasów czy systemów wczesnego ostrzegania przed zagrożeniami środowiskowymi? Waldemar Miśko, Prezes Zarządu WFOŚiGW w Szczecinie (WM): W obecnym naborze skupiamy się na zakupach wskazanych w wykazie sprzętu i wyposażenia dla jednostek Ochotniczych Straży Pożarnych, który powstaje w uzgodnieniu ze strażakami. W kolejnych edycjach również będziemy ich pytać o to, co w danym momencie jest najbardziej potrzebne. W tegorocznym wykazie uwzględniliśmy zarówno podstawowe wyposażenie osobiste, czyli ubranie, buty, hełmy – wszystko, co strażak w czasie akcji ma na sobie, jak również nowoczesny i zaawansowany technologicznie sprzęt, z którego korzysta, w tym mobilne stacje zasilania z panelami fotowoltaicznymi, motopompy czy kamery termowizyjne. [embed]https://szczeciner.pl/ekoekipa-wkracza-do-akcji-wfosigw-przedstawia-ekologicznych-superbohaterow/38988/[/embed] MJ: Edukacja ekologiczna to kluczowy element budowania proekologicznych postaw w społeczeństwie. Jakie konkretnie inicjatywy, poza wsparciem finansowym, Fundusz planuje, by zwiększyć zainteresowanie tematyką ekologiczną wśród dzieci i młodzieży? WM: Oprócz udzielania dofinansowania na kampanie edukacyjno-informacyjne, programy edukacyjne i prelekcje w programie Edukacji Ekologicznej, stworzyliśmy EkoEkipę. To autorski projekt WFOŚiGW w Szczecinie. „Ubraliśmy” nasze programy w kostiumy superbohaterów i wysłaliśmy do walki o środowisko z „Zagrożakami”. Są nimi narysowane potwory, które stanowią realne niebezpieczeństwo jak np. barszcz Sosnowskiego. Właśnie odbyły się premiery pakietu w szkołach w Szczecinie i Koszalinie. Planujemy przeprowadzić takie zajęcia w szkołach podstawowych w naszym regionie, aby zwiększyć świadomość najmłodszych, którzy później uczą ekologii swoich rodziców. MJ: W ramach programu „Ochrona przyrody” przewidziane są środki na odbudowę populacji zagrożonych gatunków. Czy mogą Państwo wskazać konkretne gatunki, które będą objęte wsparciem w 2025 roku? Czy planowane są działania związane z ochroną bioróżnorodności na terenach zurbanizowanych? WM: To zależy od wnioskodawców - oni wskazują we wniosku konkretne potrzeby. Z naszym wsparciem w poprzednich latach powstała zagroda żubrów w Jabłonowie, a Drawieński Park Narodowy wykonał monitoring 7 chronionych gatunków roślin, w tym storczyków stoplamków, lilii złotogłów i jarzęba brekinii. Wsparliśmy także opiekę nad rysiami i łosiami. MJ: Barszcz Sosnowskiego to poważne zagrożenie dla mieszkańców i rolnictwa. Jakie metody Fundusz uznaje za najskuteczniejsze w walce z tą inwazyjną rośliną i czy planowane są działania prewencyjne, by ograniczyć jej dalsze rozprzestrzenianie się? WM: Udzielamy dofinansowania na usuwanie barszczu metodami fizycznymi i chemicznymi, a także na koszty informowania mieszkańców o akcjach likwidacji rośliny. Ważnym aspektem walki z barszczem jest działanie na wczesnym etapie wzrostu rośliny, stąd decyzja o prowadzeniu naboru do 30 kwietnia. Później usuwanie barszczu wymaga więcej pracy. MJ: Z budżetu 6 milionów złotych na cztery programy, największa część środków trafia na edukację ekologiczną. Czy uważa Pan, że to kluczowy obszar w walce o ochronę środowiska? Jak Fundusz mierzy efektywność działań edukacyjnych? WM: Proszę pamiętać, że te 6 milionów złotych to wsparcie na programy Bezpieczny Strażak, Edukacja ekologiczna, Ochrona przyrody i usuwanie barszczu Sosnowskiego. Poza nimi dysponujemy budżetem na wspieranie działań proekologicznych z innych dziedzin. Co do zasady każdy wnioskodawca starający się o wsparcie z Funduszu już na etapie wniosku o dofinansowanie określa, jaki efekt ekologiczny przyniesie realizacja jego projektu. Po otrzymaniu środków Beneficjent przedstawia nam sprawozdanie z przeprowadzonych działań oraz wskazuje liczbę osób, które były uczestnikami np. warsztatów przyrodniczych i do których działania ekologiczne realnie dotarły. MJ: Czy w planach Funduszu są nowe inicjatywy dotyczące odnawialnych źródeł energii i zachęcania mieszkańców województwa do ich wykorzystywania? Czy przewidują Państwo dodatkowe dotacje na instalacje fotowoltaiczne, pompy ciepła czy rozwiązania poprawiające efektywność energetyczną budynków? WM: Mamy stale w ofercie preferencyjne pożyczki dla przedsiębiorców umożliwiające inwestycje w elektromobilność, fotowoltaikę i termomodernizację. W tych zakresach wspieramy również Państwowe Jednostki Budżetowe. To przy naszym wsparciu montowane są panele fotowoltaiczne na dachach wieżowców. Przykładem może być budynek przy ulicy Łabędziej 30 w Szczecinie, na którym znajduje się jedna z największych instalacji na spółdzielczych budynkach w Polsce. Łącznie to 5361 paneli o łącznej mocy 1,353 Megawata. Wsparcie na termomodernizację i rozwój OZE adresujemy też do osób fizycznych – to one, indywidualnie lub za pośrednictwem gmin – korzystają z programów Czyste Powietrze i Ciepłe Mieszkanie. MJ: Zmiany klimatyczne i degradacja środowiska to globalne wyzwania, ale ich skutki odczuwamy także lokalnie. Jakie długofalowe strategie wdraża WFOŚiGW w Szczecinie, aby zapewnić zrównoważony rozwój regionu i adaptację do tych wyzwań? WM: Od początku roku obowiązuje nowa strategia naszej działalności na lata 2025-2028, która powstała w drodze konsultacji z naszymi beneficjentami, w tym samorządami. Zgodnie z zawartą w niej wizją skutecznie wspieramy działania na rzecz środowiska i transformacji w kierunku gospodarki niskoemisyjnej ze szczególnym uwzględnieniem zasad zrównoważonego rozwoju. W praktyce strategia stawia przed nami osiem priorytetów, wskazujących kierunki naszych działań. To m.in. adaptacja do zmian klimatu, ochrona powietrza i odnawialne źródła energii, ochrona czystości wód, gospodarka odpadami, edukacja ekologiczna i ochrona przyrody, a także monitoring środowiska.