1 września, w 87. rocznicę wybuchu II wojny światowej, artyści Opery na Zamku w Szczecinie wystąpią na Cmentarzu Wojennym w Starych Łysogórkach. Koncert „Tym, którzy zginęli dla Polski” rozpocznie się o godz. 20. To wyjątkowe wydarzenie połączy muzykę, poezję i pamięć o żołnierzach, którzy wiosną 1945 roku walczyli podczas forsowania Odry.
Cmentarz Wojenny w Starych Łysogórkach stanie się jutro wieczorem miejscem szczególnego muzycznego upamiętnienia. Artyści Opery na Zamku zaprezentują koncert „Tym, którzy zginęli dla Polski”, przygotowany z myślą o oddaniu hołdu żołnierzom poległym podczas walk nad Odrą i późniejszego marszu na Berlin.
Na cmentarzu spoczywa 1987 poległych żołnierzy, w tym 12 nieznanych. Ich mogiły przypominają o jednym z najbardziej dramatycznych epizodów końcowej fazy II wojny światowej na ziemiach polskich.
W kwietniu 1945 roku żołnierze 1. Armii Wojska Polskiego przystąpili do forsowania Odry w rejonie Siekierek i Gozdowic. Operacja odbywała się w niezwykle trudnych warunkach. Rzeka była szeroka, jej nurt silny, a rozlewiska miejscami osiągały ponad dwa kilometry szerokości.
Przeprawiający się żołnierze musieli zmagać się nie tylko z lodowatą wodą i trudnym terenem, ale również z niemieckim ostrzałem artyleryjskim i ogniem broni maszynowej. Pontony często przewracały się pod ostrzałem, a walki o przyczółki toczyły się w błocie i pod nieustannym ostrzałem.
Skala strat była ogromna. Pamięć o tych wydarzeniach zachowały relacje uczestników walk, którzy po latach wspominali przeprawę przez Odrę jako jedno z najbardziej dramatycznych doświadczeń wojennych.
Koncert w Starych Łysogórkach będzie więc nie tylko wydarzeniem artystycznym, ale również symbolicznym spotkaniem z historią – w miejscu, w którym ta historia pozostawiła tysiące mogił. Za artystyczną stronę wydarzenia odpowiadają artyści Opery na Zamku w Szczecinie. Orkiestrę i wykonawców poprowadzi Małgorzata Bornowska.
W koncercie wystąpią:
- Marzena Wiencis-Mamrot – sopran,
- Małgorzata Zgorzelska – alt,
- Ruslan Bilchak – tenor,
- Daniil Isaiev – bas,
- Jacek Lech – recytacja,
- Olga Bila – fortepian i organy.
Program został skonstruowany wokół muzyki sakralnej i żałobnej, a także poezji Krzysztofa Kamila Baczyńskiego. Publiczność usłyszy utwory Stanisława Moniuszki, Fryderyka Chopina i Józefa Świdra.
W programie znalazły się m.in. „Pozdrowienie anielskie” i „Psalm 112” Moniuszki, „Czego chcesz od nas Panie” Józefa Świdra, a także „Mazurek op. 17 nr 4” i „Nokturn cis-moll op. pośmiertne” Fryderyka Chopina. Muzykę uzupełnią recytacje wierszy Krzysztofa Kamila Baczyńskiego: „Do Matki”, „O krzyżu” oraz „Modlitwa II”. Finałem koncertu będą „Pieśni żałobne do mszy św. za dusze zmarłych” Stanisława Moniuszki. Całość potrwa około 50 minut.
Koncert rozpocznie się 1 września o godz. 20 na Cmentarzu Wojennym w Starych Łysogórkach, w gminie Mieszkowice.
Wybór daty ma szczególne znaczenie. Rocznica wybuchu II wojny światowej stanie się okazją do przypomnienia również tych, którzy zginęli kilka lat później, w ostatnich miesiącach wojny, podczas walk prowadzących do jej zakończenia. „Tym, którzy zginęli dla Polski” ma być przede wszystkim chwilą zadumy i pamięci. W miejscu, gdzie znajduje się blisko dwa tysiące mogił, muzyka ma przypomnieć o ludziach, którzy zapłacili najwyższą cenę za udział w wojennych wydarzeniach 1945 roku.
